Mediantrop

object349757056

Mediantrop broj 13

Ivanka Apostolova - Energy Plan for the Balkan Man

Ivanka ApostolovaIvanka ApostolovaKratok i krotok likoven esej

Energy Plan for the Balkan Man

Ovoj esej e izvadok od podolga studija na tema: Humorot vo lokalnite vizuelni umetnosti vo sovremena Makedonija.

Vladimir Lukash ili Portret na seriozen Makedonec

Vladimir Lukash pred se' e dzez muzichar i performer, koj postepeno stanuva se' poprisuten vo lokalnite vizuelni umetnosti, preku svoite vpechatlivi crtezhi, kolazhi i animacija; najvekje go zabelezuvam poradi negoviot smisol za humor i igrivosta preku asocijativnosta i naslovite na negovite vizualii.

Mojot analitichki fokus go stavam na 5 izbrani kolazhi i crtezhi, objaveni na negoviot Facebook profil, istite ponekogash se izlozheni vo proektite na Kooperacija (grupa i dvizhenje na konceptualni umetnici od Makedonija).

Lukash manifestira eden vid na liricen humor, nepretenciozen, iskren i relaksiran humor koj se poklopuva so negoviot stav kako kreativec: ''Chesto me inspirira sekojdevieto, nashe se' makedonsko, i slikicite mi se povekje kako alergiska reakcija na polenot na gluposta koj letka niz ova nasha drzhavichka.'' Shto bi znachelo deka negovite vizuelno-narativni reakcii se odraz na holistichkata sostojba na makedonskata politika, ekonomija i opshtestvo; crtezhite i kolazhite go odrazuvaat negoviot nepretenciozen senzibilitet i ednostavnost na dosetka. Lukash dosega nema dadeno niedno intervju.

Ostanuva da se obidam da go obrazlozham negoviot vizuelen humor na sledniov nachin: 

1. Slavko Janevski i negoviot zombi zajak (Rolerpen na hartija, 2013.)

Ovoj crtezh pretstavuva reakcija na periodot koga pochinatiot makedonski pisatel Slavko Janevski, od strana na lustraciskata komisija, beshe proglasen za shpiun na komunistichkiot rezhim i sorabotnik na Udba. Nekrofilniot paradoks na neshtata, umetnikot go prikazhuva preku groteskna pretstava na mrtviot pisatel Janevski (prikazhan vo izrazot na germanskata ekspresionisticka grafika Die Brucke) kako drzhi mrtov zajak ili kukla zajak (aluzija na delata na Joseph Beuys, Fluxus), pravejkji likovna parafraza na Bojsovioto paradoksalno gledanje na nekrofilijata vo istorijata na chovechkata produktivnost i vrednuvanje / priznavanjeto na dostignuvanjata na nadarenite lugje ili How to Explain Pictures to a Dead Hare.

 

2. Jas i mojata lama, 5 minuti posle glasanje (Kombinirana tehnika, 2005.)

Umetnikot prezasiten od banalnosta na izbornite kampanji, praznite vetuvanja na politicharite, partiskata podelba vo zemjata, prezasiten od polupismenite neizhiveani politichari, alchni za mesto vo parlamentot i konformizmot vo polufunkcionalnata lokalna politika, izrabotuva metafora – crtezh vo koj e prikazhan stiliziran i karikiran avtorot so svojata lama (lama kako zamena za kukjen ljubimec), koja namesto nego, taa kje pluka po seto lokalno/opshto perenje na mozoci i proneveri, za vreme na izbornite kampanji i samite izbori. Crtezhot e napraven vo duhot na detski crtezh.

 

3. Tazhnata sudbina na maalskiot kolonijal (Kolazh, 2013.)

 

Ovoj kolazh e reakcija na galopirachkiot neoliberalizam vo Makedonija, so seta negova rudimentiranost, krutost i nemilosrdnost za malite kolonijalni prodavnichki vo zatvoranje, a koi go imaa zadrzhano duhot na 1949 (aluzija na Komitentata na ex Jugoslovenskiot prostor so karaktersitikite od tipot na kolonijalna komshinska shpiunazha, neljubeznost, no i ljubopitnost na prodavachite, ogranichen prodazhen asortiman, ogranichen izbor za pazarenje, poeftini ceni i potkradnuvanja na sitno od strana na prodavachite). Kolazhot ja sledi linijata na dadaistichkoto i nadrealnoto, dvodimenzionalno, linearno izrazuvanje vo likovnite umetnosti i go kritikuva lokalniot mentalitet.

 

4. Magla od dzandari na miren protest (Detalj od kolazhot "Razglednica od mojot diler", 2010.)

 

Ova e detal od lazhen kolazh, kolazhot e metafora za lazhno splotena celina od koja navodno e izvadena i ovaa ednobojna minimalistichka aluzija za miren protest na policajcite (neshto shto e ednakvo na science fiction vo Makedonija). Koloritniot simbol – plohalna sina boja/sina povrshina, proizleguva od bojata na uniformite na policijata vo Makedonija. Ova e izraboteno vo 2010 godina, koga izvesen policaec ubi mlado momche bez prichina (zhrtvata Martin Neshovski, e ubien vo 2010, od strana na zdiven policaec. Momcheto e ubieno bez prichina, istoto e zhrtva na neskroten impuls na siledzija, oblechen vo policajska uniforma), znachi crtezhot e aluzija na faktot deka novata vlada regrutirashe ulichari i nasilnici, megju redovite na lokalnata policija.

Policaecot ne beshe osuden, a nieden od negovite kolegi ne inicirashe miroven protest za da dokazhe i pokazhe deka policijata ne se identifikuva so nasilnik i nasilie od vakov vid.

 

5. Patriot (Rolerpen na hartija, 2005.)

Ovoj crtezh e odlichna kanibalistichka skica za mrachnata strana na patriotizmot/nacionalizmot, vo togash 2005 godina. Vo vreme na novata naezda na izbezumeni, novokomponirani nacionalisti, lokal nacisti i diskutabilni patrioti, potkupeni, podlazheni, zdiveni, izmanipulirani, istite spremni da kanibaliziraat chovek po naredba i poradi neskroten impuls na agresija, za tapshanje po ramo, kako nagrada. Toa se tipovi koi se agresivni i nasilni, kon sekoj koj ima poinakov stav od nivniot. Crtezhot e intenziven, so efekt na kjaroskuro, vo manirot na germanskiot ekspresionizam i megjunarodniot neo-ekspresionizam na postmodernata.

Ivanka Apostolova, 2014/2015